Print

የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት አጀማመር በኢትዮጵያ

 

የኤሌክትሪክ ኃይል አገልግሎት ላይ መዋል የጀመረው በአጼ ምኒልክ ዘመነ መንግስት በ1890 ዓመተ ምህረት በጀርመን መንግስት በተገኘ በናፍጣ በሚሰራ ጄኔረተር አማካኝነት ነው፡፡ ከዚያን ወቅት ጀምሮ በሂደት ለምግብ ማብሰያም ሆነ ለብርሃን አግልግሎት ጥቅም ላይ ሲውል የነበረውን የማገዶና የጧፍ ተግባር በዘመናዊ የኤክትሪክ መሣሪያዎች እየተተካ ሄደ፡፡

የኤሌክትሪክ ብርሃን ማለት ምቾት ብቻ ሣይሆን ሁሉን ነገር መሆን መቻል መሆኑን በመገንዘብ ደረጃ በደረጃ በቤተ-መንግሰት ውስጥ ብቻ ተወስኖ የነበረው የኤሌክትሪክ ኃይል ከቤተ መንግስት መወጣት ጀመረ፡፡

በታሪክ ማስታወሻነቱ ግንዛቤ እንዲያስጨብጥ የኤሌክትሪክ ኃይል ከብርሃን እስከ ከፍተኛ የኢንዱስተሪ አንቀሳቃሽ የሆነበትን ኢትዮጵያዊ ዕድገቱን እንደሚከተለው እንቃኘው፡-

ለአብነት ያህል፡-

በ1996 ዓ.ም ግልገል ጊቤ 1ኛ ተገነባ፣ በመቀጠል ግንባታውን ይበልጥ በማስፋት ተከዜ፣ ግልገል ጊቤ 2ኛ፣ ጣና በለስ፣ ፊንጫ አመርቲ ነሼ እና ጊቤ 3ተኛ የውኃ ኃይል ማመንጫ ጣቢያዎች እና እንዲሁም በንፋስ ኃይል የሚሰሩ ማመንጫ ጣቢያዎች እንደ አዳማ እና አሸጎዳ የመሳሰሉት ይገኙበታል፡፡

በአሁን ወቅት በአገሪቱ ያለውን የኃይል እጥረት በከፍተኛ ደረጃ ይቀርፋል ተብሎ የሚታሰበው የህዳሴ ግድብ በመገንባት ላይ ይገኛል፡፡

የኤሌክትሪክ ኃይል ወደ አገራችን አገባቡ ዘግይቶ የመሆኑን ያህል ዕድገቱም እጅግ አዝጋሚ ሆኖ ቢቆይም፤ ሲጀመር መቀመጫውን ቤተ-መንግሰት ብቻ ተወስኖ የነበረውን የኤሌክትሪክ ኃይል በአሁን ወቅት በብርሃን ሰጨነቱ ብቻ ሳይሆን ለከተማውና ለገጠሩ ሕብረተሰብ የኑሮ ዕድገት መሠረት እንዲሁም ለአገር ብልጽግና ምሰሶ ሆኗል፡፡

የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት የማቋቋሚያና ማሻሻያ ደንቦች

የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ኮርፖሬሽን ስራው እጅግ በመስፋቱ ለህብረተሰቡ አገልግሎት አሰጣጥ ምቹና ለደንበኛው በቅርበት ለማገልገል ታስቦ ከ2006 በጀት ዓመት ጀምሮ የኢትዮጰያ ኤሌክትሪክ አገልግሎትና የኢትዮጰያ ኤሌክትሪክ ኃይል በሚል ለሁለት ተከፈለ፡፡ የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት በዋናነት ኃይል ለደንበኞች የማሰራጨት ተግባርና ኃላፊነት ተሰጠው፡፡

አገልግሎቱ በሚኒሰትሮች ምክር ቤት የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ አስፈፃሚ አካላትን ስልጣንና ተግባር ለመወሰን በወጣው አዋጅ ቁጥር 691/2003 አንቀጽ 5 እና በመንግስት የልማት ድርጅቶች አዋጅ ቁጥር 25/1984 አንቀጽ 47(1)(ሀ) መሠረት በሚኒስትሮች ምክር ቤት ድርጀት ማቋቋሚያ ደንብ 303/2006 የኢትዮጰያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት ድርጅት ሆኖ የተቋቋመ ሲሆን፤ ድርጅቱ በመንግስት የልማት ድርጅቶች አዋጅ ቁጥር 25/1984 መሰረት ይተዳደራል፡፡

የኤሌክትሪክ ተደራሽነት

የኤሌክትሪክ ኃይል ለኢኮኖሚ ዕድገትና ለዘመናዊ አኗኗር መሰረታዊ በመሆኑ፤ ይህንን ወደ ገጠሩ ማህበረሰብ ተደራሽ ለማድረግ የአገር አቀፍ ኤሌክትሪክ አቅርቦት ፕሮግራም በ1998 ዓ.ም ተቋቁሟል፡፡  

የኤሌክትሪክ ኃይል ተደራሽነት GTP I

መንግስት በነደፈው መርሐግብር መሠረት ሁሉንም ህብረተሰብ የኤሌክክትሪክ ኃይል ተተቃሚ የማድረግ ፕሮግራም በGTP I (2003-2007 ዓ.ም) የኤሌከትሪክ ሽፋን ተደራሽነት 54.25 ከመቶ ደርሷል፡፡

የኤሌክትሪክ ኃይል ተደራሽነት GTP II

ምንም እንኳን የGTP II (2008-2012 ዓ.ም) እቅድ ዘመን ሊጠናቀቅ 16 ወራት የቀረው ቢሆንም በአሁን ወቅት ማለትም እሰከ መጋቢት 06 ቀን 2011 ዓ.ም ድረስ የተደረሰበት የኤሌክትሪክ ሽፋን 58.3444 ከመቶ ነው፡፡

Electric Access from 1983-2009 E.C

No

Performance of the utility

1983E.C

2009E.C

1

Numbers of electrified towns & villages

300

6,037

2

Coverage /access/ of Electric

8%

56%

3

Number of customers

400 thousand

Above 2.5 million

4

Length of installed medium & low voltage distribution lines in kms

9,972

201,504,00km

በኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት በአሁን ወቅት እየተወሰዱ ያሉ ስትራቴጂክ እርምጃዎች

 

ኤሌክትሪክ ለአገራችን ኢኮኖሚዊና ማህበራዊ የልማት እንቅስቃሴ የማይተካ ሚና ካላቸው የልማት ዘርፎች መካከል አንዱና ዋነኛው ነው፡፡ የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎትም የተጣለበትን ይህን ታላቅ ሃገራዊ ሃላፊነት በአግባቡ ለመወጣት የሚረዱ የተለያዩ ስትራቴጂክ እርምጃዎችን (Initiatives) በመቅረጽ ወደ ስራ ከገባ ሰነባብቷል፡፡ ተግባራዊ በመደረግ ላይ ካሉ ስትራቴጂክ እርምጃዎች መካከል ያልተማከለ አሰራር ስርዓት ትግበራ/Decentralization/፣ የስራ ሂደቶችን በቴክኖሎጂ መደገፍ /Process Automation & Technology/ እና ስራዎችን በሶተኛ ወገን አደራጅቶ ማሰራት/ Outsourcing/ ዋና ዋናዎቹ ናቸው፡፡

በተጨማሪም፡-

የወደፊት ዕቅድ፡-